De norm PN-EN 10083-3:2008 Staal voor harden en ontlaten - Deel 3: Technische leveringsvoorwaarden voor gelegeerd staal - maakte deel uit van een reeks normen voor hard- en ontlaatstaal, waaronder ook:
- PN-EN 10083-1:2006 – “Staal voor harden en temperen – Deel 1: Algemene technische leveringsvoorwaarden”
- PN-EN 10083-2:2006 – “Staal voor harden en temperen – Deel 2: Technische leveringsvoorwaarden voor ongelegeerd staal”
De eerdere versie van deze reeks was de norm PN-EN 10083-1+A1:1999 – “Staal voor harden en temperen – Technische leveringsvoorwaarden voor speciale staalproducten”, die werd gepubliceerd op 16 november 1999 en ingetrokken op 2 november 2006.
Nog eerder was de norm PN-89/H-84030/04 van kracht , die de eisen definieerde voor gelegeerde constructiestalen voor warmtebehandeling, zoals de kwaliteiten 45HN of 37HS.
Korte beschrijving van de kenmerken van de staalsoorten die zijn opgenomen in de PN-EN 10083-3:2008- norm.
- 1.5530 / 20MnB5 – Mangaan-boorconstructiestaal, warmtebehandeld, gebruikt in onderdelen die een hoge hardheid en slijtvastheid vereisen, bijvoorbeeld in onderdelen van landbouwmachines.
- 1.5531 / 30MnB5 – Hoger mangaan- en boorgehalte dan 20MnB5, wat de hardbaarheid verbetert. Gebruikt in onderdelen die aan intense slijtage onderhevig zijn, zoals ploegscharen en beitels.
- 1.5532 / 38MnB5 – Nog hoger mangaangehalte, grotere sterkte en slijtvastheid, gebruikt in onderdelen die aan hoge dynamische belastingen worden blootgesteld.
- 1.5815 / 35NiCr6 - Nikkel-chroomstaal wordt gebruikt in onderdelen die een hoge sterkte en weerstand tegen wisselende belastingen vereisen, zoals aandrijfassen en tandwielen.
- 1.6510 / 39NiCrMo3 – Zeer hardbaar staal, gebruikt voor assen en andere onderdelen van machines die onder hoge belasting en wisselend koppel werken.
- 1.6580 / 30CrNiMo8 – Nikkel-chroom-molybdeenstaal met een zeer goede sterkte en slagvastheid, gebruikt in de luchtvaart-, automobiel- en machine-industrie.
- 1.6582 / 34CrNiMo6 Het materiaal kenmerkt zich door een hoge hardbaarheid en slagvastheid en wordt gebruikt bij de productie van zwaarbelaste onderdelen zoals drijfstangen en krukassen.
- 1.6747 / 30NiCrMo16-6 – Hoogwaardig speciaal staal dat wordt gebruikt in de lucht- en ruimtevaart- en automobielindustrie en bestand is tegen hoge spanningen.
- 1.6773 / 36NiCrMo16 – Staal met een hoog nikkel- en chroomgehalte, dat een hoge weerstand biedt tegen vermoeiing en dynamische belastingen, gebruikt in assen en schachten.
- 1.7003 / 38Cr2 – Oppervlaktegehard chroomstaal, gebruikt in machineonderdelen die een hoge slijtvastheid vereisen.
- 1.7006 / 46Cr2 – Staal met een verhoogd chroomgehalte, wat zorgt voor een goede oppervlaktehardheid na het harden, gebruikt voor assen en tandwielen.
- 1.7033 / 34Cr4 – Chroomstaal met gemiddelde hardbaarheid, gebruikt in machineonderdelen die een goede mechanische sterkte vereisen.
- 1.7034 / 37Cr4 – Vergelijkbaar met 34Cr4, maar met een iets hogere sterkte; gebruikt in assen, schachten en structurele componenten.
- 1.7035 / 41Cr4 – Chroomconstructiestaal met goede hardbaarheid, gebruikt in onderdelen die een hoge slijtvastheid vereisen.
- 1.7037 / 34CrS4 – Variant 34Cr4 met toevoeging van zwavel, wat de bewerkbaarheid verbetert, gebruikt in onderdelen die bewerkt moeten worden.
- 1.7038 / 37CrS4 – Versterkte versie van 37Cr4, betere bewerkbaarheid dankzij de aanwezigheid van zwavel, gebruikt in onderdelen die aan draaien en frezen worden onderworpen.
- 1.7039 / 41CrS4 – Variant 41Cr4 met betere bewerkbaarheid, gebruikt in assen, assen en andere onderdelen die bewerking vereisen.
- 1.7182 / 27MnCrB5-2 – Mangaan-chroom-boorstaal, gebruikt in onderdelen die een hoge slijtvastheid vereisen, bijvoorbeeld landbouwwerktuigen.
- 1.7185 / 33MnCrB5-2 – Staal vergelijkbaar met 27MnCrB5-2, maar met een hoger mangaangehalte, wat de hardbaarheid en sterkte verbetert.
- 1.7189 / 39MnCrB6-2 – De sterkste van de MnCrB-groep, gebruikt in constructie-elementen die aan hoge mechanische belastingen worden blootgesteld.
- 1.7213 / 25CrMoS4 – Chroom-molybdeenstaal met toevoeging van zwavel, wat de bewerkbaarheid verbetert, gebruikt voor assen, pinnen en andere constructie-elementen.
- 1.7218 / 25CrMo4 – Hoogwaardig chroom-molybdeenstaal, gebruikt in automobieltoepassingen, bijvoorbeeld voor assen en krukassen.
- 1.7220 / 34CrMo4 – Een duurzamere versie van 25CrMo4, gebruikt in de lucht- en ruimtevaart- en automobielindustrie, met een goede vermoeiingsweerstand.
- 1.7225 / 42CrMo4 – Een populair constructiestaal met uitstekende sterkte en slijtvastheid, dat veel gebruikt wordt in de automobielindustrie en industriële machines.
- 1.7226 / 34CrMoS4 – Versie 34CrMo4 met toegevoegd zwavel, waardoor de bewerkbaarheid verbetert, gebruikt in bewerkte onderdelen.
- 1.7227 / 42CrMoS4 – De 42CrMo4-variant met betere bewerkbaarheid dankzij de toevoeging van zwavel, gebruikt in assen en tandwielen.
- 1.7228 / 50CrMo4 – Staal met een hoge hardheid en slijtvastheid, gebruikt in constructie-elementen die aan extreme bedrijfsomstandigheden worden blootgesteld.
- 1.8159 / 51CrV4 – Chroom-vanadium verenstaal, gekenmerkt door een hoge elasticiteit en vermoeiingsweerstand, gebruikt in veren en ophangingsveren.
De introductie van de PN-EN 10083-normenreeks had als doel de technische normen voor warmtebehandeld staal te uniformeren en te actualiseren, en deze aan te passen aan Europese en internationale richtlijnen.
Momenteel is, na de intrekking van de norm PN-EN 10083-3:2008, de geldende norm PN-EN ISO 683-2:2018-08 – “Stalen voor harden en temperen – Deel 2: Technische leveringsvoorwaarden voor gelegeerde staalsoorten”, waarmee het proces van harmonisatie van normen voor hard- en temperstaal wordt voortgezet.