ความแข็งแรงต่อความล้าและความล้าของวัสดุ – ขีดจำกัดความล้า เส้นโค้งโวห์เลอร์ และจำนวนรอบ
ความล้าของวัสดุ เป็นกระบวนการของการก่อตัวและการพัฒนาความเสียหายอย่างค่อยเป็นค่อยไปภายใต้อิทธิพลของแรงกระทำซ้ำๆ หรือแรงกระทำที่เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งอาจนำไปสู่การแตกร้าวและในที่สุดก็ทำให้ชิ้นส่วนเสียหายได้ แม้ว่าความเค้นสูงสุดระหว่างการใช้งานจะต่ำกว่าก็ตาม ความแข็งแรงดึง Rmและในหลายกรณีก็ต่ำกว่าด้วย ความแข็งแรงคราก Re หลุบ Rp0,2.
ความแข็งแรงเมื่อยล้า อธิบายถึงความต้านทานของวัสดุต่อการรับแรงแบบวัฏจักร การวิเคราะห์ความล้าใช้จำนวนรอบการแตกหัก N และแอมพลิจูดของความเค้น σ เป็นต้นaความเครียดเฉลี่ย σm และเส้นโค้งความล้า รวมถึง เส้นโค้ง Wöhler SN.
ความล้าเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่งในการออกแบบเพลา แกนล้อ เฟือง สปริง ชิ้นส่วนยานยนต์ โครงสร้างเหล็ก เครื่องจักร กังหัน ชิ้นส่วนอากาศยาน และชิ้นส่วนทั้งหมดที่ต้องรับภาระเปลี่ยนแปลงซ้ำๆ
ความล้าของวัสดุคืออะไร?
ความเหนื่อยล้าเป็นกลไกความเสียหายที่เกี่ยวข้องกับ การกระทำแบบวัฏจักรของความเค้นหรือความเครียด.
ในระหว่างรอบการทำงานเดียว แรงกระทำอาจต่ำเกินไปที่จะทำให้วัสดุเสียหายในทันที อย่างไรก็ตาม การทำงานซ้ำหลายรอบอาจนำไปสู่การเริ่มต้นของรอยแตกขนาดเล็ก การพัฒนาอย่างค่อยเป็นค่อยไป และการแตกหักของชิ้นส่วนในที่สุด
กระบวนการความล้าสามารถสรุปได้ดังนี้:
- การเริ่มต้นการแตกร้าว
- การลุกลามของรอยแตกเนื่องจากความล้า
- การทำลายล้างอย่างรุนแรงครั้งสุดท้ายของส่วนตัดขวางที่เหลืออยู่
เหตุใดวัสดุจึงอาจแตกหักได้ต่ำกว่าจุดคราคของมัน?
สถิติ คุณสมบัติทางกลค่าต่างๆ เช่น Rm, Re และ Rp0,2 ไม่สามารถอธิบายพฤติกรรมของวัสดุภายใต้แรงกระทำซ้ำๆ นับล้านครั้งได้อย่างครบถ้วน
ความเค้นเฉพาะจุดอาจกระจุกตัวอยู่ในบริเวณเล็กๆ ของวัสดุ โดยเฉพาะบริเวณใกล้เคียงกับ:
- รอยบาก
- รู
- ด้าย
- ร่องลิ่ม,
- รอยเชื่อม
- การเปลี่ยนแปลงในภาคตัดขวาง
- ข้อบกพร่องบนพื้นผิว
- สิ่งเจือปนและความไม่ต่อเนื่องอื่นๆ
ในบริเวณดังกล่าว กระบวนการเฉพาะที่ซึ่งนำไปสู่การเริ่มต้นของรอยแตกอาจเกิดขึ้นได้ แม้ว่าความเค้นระบุขององค์ประกอบทั้งหมดจะต่ำกว่า Rm มากก็ตาม
วงจรความเหนื่อยล้าคืออะไร?
วัฏจักรความล้า หมายถึง การเปลี่ยนแปลงอย่างสมบูรณ์ของภาระหรือความเครียดตามเส้นทางที่กำหนด
ระดับความตึงเครียดอาจแตกต่างกันไปตั้งแต่:
- σแม็กซ์ – ความเครียดสูงสุด
- σนาที – ลดความเครียดให้น้อยที่สุด
จากข้อมูลเหล่านั้น เราสามารถกำหนดพารามิเตอร์พื้นฐานของรอบการโหลดได้
แอมพลิจูดความเค้น σa
ความกว้างของความเค้นเป็นตัวกำหนดครึ่งหนึ่งของช่วงการเปลี่ยนแปลงความเค้น:
σa = (σแม็กซ์ – σนาที) / 2
ยิ่งความเค้นมีแอมพลิจูดสูงเท่าไร จำนวนรอบที่จำเป็นต่อการเกิดความล้มเหลวจากความล้าก็จะยิ่งน้อยลงเท่านั้น โดยที่เงื่อนไขอื่นๆ ยังคงไม่เปลี่ยนแปลง
ความเค้นเฉลี่ย σm
ค่าความเค้นเฉลี่ยต่อรอบคำนวณได้จากสูตร:
σm = (σแม็กซ์ +σนาที) / 2
ความเครียดเฉลี่ยมีอิทธิพลอย่างมากต่ออายุการใช้งานที่เกิดจากความเหนื่อยล้า
โดยทั่วไปแล้ว ค่าเฉลี่ยความเค้นดึงที่เป็นบวกมักส่งผลเสียต่ออายุการใช้งานเมื่อเกิดความล้ามากกว่าค่าเฉลี่ยความเค้นอัดที่สอดคล้องกัน
สัมประสิทธิ์ความไม่สมมาตรของวัฏจักร R
นอกจากนี้ ยังใช้ค่าสัมประสิทธิ์ต่อไปนี้ในการอธิบายวัฏจักร:
R = σนาที / σแม็กซ์
ตัวอย่างเช่น สำหรับโหลดที่สามารถกลับทิศทางได้อย่างสมบูรณ์:
σนาที = -σแม็กซ์
ดังนั้น:
R = -1
สำหรับรอบการสั่นแบบเป็นจังหวะจากศูนย์ถึงความเค้นดึงสูงสุด:
σนาที = 0
ดังนั้น:
R = 0
ควรระบุค่า R เมื่อเปรียบเทียบผลการทดสอบความล้า เนื่องจากลักษณะของรอบการทดสอบที่เปลี่ยนแปลงไปอาจส่งผลต่อผลลัพธ์อย่างมาก
ค่าอายุการใช้งานเนื่องจากความล้า (N) คืออะไร?
อายุความเหนื่อยล้า N หมายถึงจำนวนรอบการรับแรงที่วัสดุหรือชิ้นส่วนนั้นสามารถทนทานได้ก่อนที่จะเกิดความเสียหายตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้
ตัวอย่างเช่น:
- การแตกหักอย่างสมบูรณ์ของตัวอย่าง
- การเกิดรอยแตกที่มีความยาวระดับหนึ่ง
- บรรลุเกณฑ์อื่นที่ระบุไว้ในวิธีการทดสอบ
ดังนั้น เมื่อระบุค่า N จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องทราบว่าใช้เกณฑ์การยุติการทดสอบแบบใด
ความแข็งแรงเมื่อล้าคืออะไร?
ความแข็งแรงต่อความล้า หมายถึงระดับความเค้นที่เกี่ยวข้องกับอายุการใช้งานต่อความล้าที่เฉพาะเจาะจง ภายใต้เงื่อนไขการทดสอบที่กำหนดไว้
ดังนั้น จึงไม่ใช่ค่าลักษณะเฉพาะสากลของวัสดุที่ไม่ขึ้นอยู่กับจำนวนรอบและสภาวะการรับแรง
ตัวอย่างเช่น คุณสามารถกำหนดความแข็งแรงต่อความล้าที่สอดคล้องกับ:
N = 106 รอบ
หรือจำนวนรอบที่กำหนดไว้ตายตัวอื่นๆ
ขีดจำกัดความล้าคืออะไร?
ขีดจำกัดของความเหนื่อยล้า เป็นแนวคิดที่ใช้สำหรับวัสดุที่แสดงระดับความเค้นภายใต้สภาวะการรับแรงเฉพาะ ซึ่งต่ำกว่าระดับนั้นแล้ว จะไม่เกิดการทำลายล้างเมื่อจำนวนรอบเพิ่มขึ้นภายในช่วงการทดสอบที่กำหนดไว้
เหล็กกล้าหลายชนิดมีขีดจำกัดความล้าที่ชัดเจน แต่ โลหะและโลหะผสมบางชนิดไม่ได้แสดงขอบเขตแนวนอนที่แท้จริงบนเส้นโค้ง SN เสมอไป.
สำหรับวัสดุที่ไม่มีค่าขีดจำกัดความล้าที่ชัดเจน โดยทั่วไปจะระบุค่าความแข็งแรงต่อความล้าสำหรับจำนวนรอบที่กำหนดไว้
เส้นโค้ง Wöhler SN
หนึ่งในวิธีการพื้นฐานในการนำเสนอคุณสมบัติความล้าคือ เส้นโค้งโวห์เลอร์หรือเรียกอีกอย่างว่าเส้นโค้ง SN.
จดหมาย:
- S หมายถึงความตึงเครียด
- N หมายถึงจำนวนรอบที่จะถูกทำลาย
กราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างระดับภาระแบบวัฏจักรและจำนวนรอบที่ชิ้นงานสามารถทนทานได้
ความสัมพันธ์โดยทั่วไปเป็นดังนี้:
- ความเครียดที่สูงขึ้น → จำนวนรอบก่อนเกิดความเสียหายที่น้อยลง
- ความเครียดน้อยลง → จำนวนรอบก่อนล้มเหลวมากขึ้น
จำนวนรอบ N มักแสดงด้วยแกนลอการิทึม
เส้นโค้ง Wöhler เกิดขึ้นได้อย่างไร?
ในการหาเส้นโค้ง SN นั้น จะทำการทดสอบตัวอย่างหลายชุดที่ระดับการรับแรงแบบวัฏจักรที่แตกต่างกัน
สำหรับตัวอย่างแต่ละชิ้น จะมีการบันทึกจำนวนรอบการทำงานจนกระทั่งเกิดความเสียหายหรือถึงเกณฑ์ที่กำหนดไว้
จากผลการวิจัย พบความสัมพันธ์ระหว่างความเครียดและอายุการใช้งานที่เกิดจากความล้า
การทดสอบความเหนื่อยล้าแสดงให้เห็นถึงธรรมชาติ การกระจายทางสถิติดังนั้น การระบุลักษณะความล้าที่น่าเชื่อถือจึงต้องใช้จำนวนผลลัพธ์ที่เหมาะสมและการวิเคราะห์ทางสถิติที่ถูกต้อง
ความล้าจากการใช้งานหนัก (High Cycle Fatigue HCF)
HCF – ความเหนื่อยล้าจากการใช้งานซ้ำๆ สูง หมายถึง ความล้าจากการใช้งานซ้ำๆ สูง
ในช่วงนี้ การเสียรูปยืดหยุ่นขนาดเล็กมักจะเป็นหลัก และความทนทานอาจยาวนานหลายแสน หลายล้าน หรือมากกว่านั้น
ความสัมพันธ์ระหว่างความเค้นและจำนวนรอบ หรือที่เรียกว่าเส้นโค้ง SN มักถูกนำมาใช้เพื่ออธิบาย HCF
ไม่มีจำนวนรอบการใช้งานที่แน่นอนตายตัวที่จะเป็นขอบเขตสากลระหว่างค่า HCF และ LCF สำหรับวัสดุและการใช้งานทุกประเภท
ความล้าจากการใช้งานในรอบต่ำ (LCF)
LCF – ความล้าจากการใช้งานในรอบต่ำ หมายถึง ความล้าจากการใช้งานในรอบต่ำ
ในกรณีนี้ ขนาดของแรงกระทำจะมากขึ้น และอาจทำให้เกิดการเสียรูปพลาสติกแบบวัฏจักรอย่างมีนัยสำคัญ
สำหรับการอธิบาย LCF ความสัมพันธ์ระหว่าง การเสียรูปและจำนวนรอบ.
ความล้าจากการใช้งานในรอบต่ำเกิดขึ้นในชิ้นส่วนที่ต้องรับภาระเปลี่ยนแปลงอย่างมาก การเริ่มและหยุดการทำงานเป็นรอบๆ และการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ เป็นต้น
HCF และ LCF
| ลักษณะ | เอช.ซี.เอฟ | CFL |
|---|---|---|
| Nazwa | ความล้าจากการใช้งานรอบสูง | ความล้าจากรอบต่ำ |
| การเปลี่ยนแปลงที่เด่นชัด | ส่วนใหญ่เป็นยางยืด | สัดส่วนที่สำคัญของการเสียรูปพลาสติก |
| แนวทางทั่วไป | ความเครียด – จำนวนรอบ SN | ความเครียด–จำนวนรอบ ε-N |
| จำนวนรอบ | ใหญ่กว่า | เล็กกว่า |
ขอบเขตระหว่าง HCF และ LCF เป็นไปตามแบบแผนทั่วไปและขึ้นอยู่กับวัสดุและวิธีการวิเคราะห์ที่ใช้
สมการของ Basquin
ภายในช่วงความล้าสูงที่กำหนด ความสัมพันธ์ระหว่างความเค้นแอมพลิจูดและจำนวนรอบสามารถอธิบายได้ด้วยสมการของ Basquin
รูปแบบหนึ่งที่ใช้บ่อยคือ:
σa = σ'f(2Nf)b
ที่ไหน:
- σa – ความกว้างของความเครียด
- σ'f – ปัจจัยความแข็งแรงต่อความล้า
- Nf - จำนวนรอบจนกว่าจะถูกทำลาย
- b – ค่าเลขชี้กำลังความแข็งแรงเมื่อล้า
ค่าพารามิเตอร์ของสมการขึ้นอยู่กับวัสดุและเงื่อนไขการทดสอบ
สมการโลงศพ-แมนสัน
ในการวิเคราะห์ความล้าแบบรอบต่ำ ความสัมพันธ์ระหว่างขนาดของความเครียดพลาสติกและจำนวนรอบจนถึงจุดแตกหักมีความสำคัญ
สามารถอธิบายได้ด้วยสมการคอฟฟิน-แมนสัน:
εap = ε'f(2Nf)c
ที่ไหน:
- εap – แอมพลิจูดของการเสียรูปพลาสติก
- ε'f – ค่าสัมประสิทธิ์ความเหนียวเมื่อล้า
- Nf - จำนวนรอบจนกว่าจะถูกทำลาย
- c – ค่าเลขชี้กำลังความเหนียวเมื่อล้า
ในการวิเคราะห์การเสียรูปในทางปฏิบัติ จะต้องพิจารณาทั้งส่วนที่เป็นความยืดหยุ่นและส่วนที่เป็นพลาสติกของการเสียรูปทั้งหมด
ผลกระทบของความเค้นเฉลี่ยต่อความล้า
สองรอบที่มีแอมพลิจูด σ เท่ากันa อาจส่งผลให้ความทนทานแตกต่างกัน หากค่าความเค้นเฉลี่ย σ แตกต่างกันm.
ความเค้นเฉลี่ยแบบดึงมักส่งเสริมการเติบโตของรอยแตกและอาจลดอายุการใช้งานเมื่อเกิดความล้า
มีการใช้แบบจำลองและกราฟต่างๆ เพื่อพิจารณาผลกระทบของความเครียดเฉลี่ย ซึ่งรวมถึง:
- กู๊ดแมน
- ดอกเจอเบร่า
- โซเดอร์เบิร์ก
แบบจำลองเหล่านี้มีข้อสมมติฐานและขอบเขตการใช้งานที่แตกต่างกัน ดังนั้นจึงไม่ควรนำมาใช้แทนกัน
ความเครียด สมาธิ และความเหนื่อยล้า
ความเหนื่อยล้ามีความไวต่อสิ่งนี้เป็นพิเศษ ความเข้มข้นของความเครียด.
รอยบากทางเรขาคณิตทำให้เกิดความเค้นเฉพาะจุดเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับค่าปกติ
เครื่องเพิ่มความเข้มข้นของแสงโดยทั่วไป ได้แก่:
- มุมแหลมคม
- รู
- ด้าย
- ร่องลิ่ม,
- การตัดใต้
- การเปลี่ยนแปลงเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างกะทันหัน
- ข้อบกพร่องในการเชื่อม
ดังนั้น การออกแบบรูปทรงของส่วนเชื่อมต่ออย่างถูกต้อง การใช้รัศมีที่เหมาะสม และการจำกัดรอยบากที่แหลมคม สามารถช่วยยืดอายุการใช้งานของชิ้นส่วนได้อย่างมาก
สภาพพื้นผิวและความแข็งแรงต่อความล้า
รอยแตกร้าวจากความล้าส่วนใหญ่มักเริ่มต้นที่พื้นผิวของชิ้นส่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อ การดัดงอ และการบิดตัว
ความทนทานอาจได้รับผลกระทบจาก:
- ความหยาบ
- รอยขีดข่วนจากการผลิต
- รอยขีดข่วน
- หลุมกัดกร่อน,
- การลดคาร์บอนที่ผิวหน้า
- ข้อบกพร่องบนพื้นผิว
การปรับปรุงคุณภาพพื้นผิวสามารถเพิ่มความต้านทานของชิ้นส่วนต่อการเกิดรอยแตกเนื่องจากความล้าได้
ความเค้นตกค้างและความล้า
ความเค้นตกค้างสามารถส่งผลต่ออายุการใช้งานจากการล้าได้เช่นเดียวกับความเค้นเฉลี่ย
ความเค้นตกค้างแบบอัดที่พื้นผิว อาจช่วยยับยั้งการเริ่มต้นและการพัฒนาของรอยแตกร้าวจากความล้าได้
ด้วยเหตุนี้ จึงมีการใช้กระบวนการทางเทคโนโลยีที่สร้างแรงอัดที่เหมาะสม ตัวอย่างเช่น:
- บอลลิ่ง,
- การกลิ้งพื้นผิว
- กระบวนการปรับสภาพพื้นผิวบางอย่าง
อย่างไรก็ตาม แรงดึงตกค้างที่ไม่พึงประสงค์อาจลดความทนทานลงได้
อิทธิพลของขนาดองค์ประกอบ
ผลลัพธ์ที่ได้จากการทดสอบกับตัวอย่างขนาดเล็กและเรียบในห้องปฏิบัติการนั้น ไม่ได้หมายความว่าจะสอดคล้องกับความทนทานของชิ้นส่วนโครงสร้างขนาดใหญ่เสมอไป
เมื่อขนาดเพิ่มขึ้น การเปลี่ยนแปลงต่อไปนี้ก็จะเกิดขึ้นด้วยเช่นกัน:
- การกระจายความเค้น
- ปริมาณวัสดุที่เสี่ยงต่อความเสียหาย
- อิทธิพลของเทคโนโลยีการผลิต
- สภาพพื้นผิว
ดังนั้น ค่าความล้าที่ได้จากการทดสอบในห้องปฏิบัติการจึงไม่ควรนำไปใช้กับโครงสร้างจริงโดยตรงโดยปราศจากการวิเคราะห์ที่เหมาะสม
ผลกระทบของการกัดกร่อนต่อความล้า
การกระทำพร้อมกันของภาระแบบวัฏจักรและสภาพแวดล้อมที่กัดกร่อนอาจนำไปสู่... ความล้าจากการกัดกร่อน.
การกัดกร่อน อาจก่อให้เกิดรอยบุ๋มและความเสียหายอื่นๆ บนพื้นผิว ซึ่งทำหน้าที่เป็นจุดรวมความเค้นและส่งเสริมการเกิดรอยแตก
W สภาพแวดล้อมที่กัดกร่อน ความต้านทานต่อความล้าอาจต่ำกว่าเมื่อทดสอบในอากาศอย่างมาก
ผลกระทบของอุณหภูมิต่อความเหนื่อยล้า
อุณหภูมิสามารถเปลี่ยนแปลงได้ทั้งคุณสมบัติทางกลของวัสดุและกลไกที่ก่อให้เกิดความเสียหายจากความล้า
ที่อุณหภูมิสูง ความเหนื่อยล้าอาจเกิดขึ้นร่วมกับอาการดังต่อไปนี้:
- คืบคลาน,
- ออกซิเดชัน,
- การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างระดับจุลภาค
ภายใต้เงื่อนไขดังกล่าว การวิเคราะห์ความทนทานจำเป็นต้องคำนึงถึงปฏิสัมพันธ์ของกลไกความเสียหายต่างๆ ด้วย
ความเหนื่อยล้าจากความร้อน
ความเหนื่อยล้าจากความร้อน อาจเกิดขึ้นเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิซ้ำๆ ทำให้วัสดุเกิดการขยายตัวและหดตัวเป็นวัฏจักร
หากการเปลี่ยนแปลงขนาดอย่างอิสระมีข้อจำกัด หรือเกิดการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างมีนัยสำคัญภายในชิ้นส่วน จะทำให้เกิดความเค้นทางความร้อนแบบวัฏจักรขึ้น
ปรากฏการณ์นี้มีความสำคัญในหลายด้าน เช่น:
- แม่พิมพ์และเครื่องมือสำหรับงานขึ้นรูปด้วยความร้อน
- กังหัน
- เครื่องยนต์
- เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน
- การติดตั้งระบบพลังงาน
- องค์ประกอบที่ได้รับความร้อนและความเย็นซ้ำๆ
ความเมื่อยล้าจากการสัมผัส
กรณีพิเศษคือ ความเมื่อยล้าจากการสัมผัสซึ่งเกิดขึ้นระหว่างการสัมผัสซ้ำๆ ของพื้นผิวที่ทำงานร่วมกัน
ซึ่งเกี่ยวข้องกับเรื่องต่างๆ ดังต่อไปนี้:
- ตลับลูกปืน ซึ่งใช้ในงานต่างๆ มากมาย เหล็กแบริ่ง,
- เกียร์
- ลูกกลิ้ง
- กล้อง
- รางและล้อรถไฟ
แรงกดสัมผัสซ้ำๆ อาจนำไปสู่รอยแตกและการบิ่นของพื้นผิว ซึ่งเรียกว่า การเกิดหลุมหรือการหลุดร่อน
ภาวะอ่อนล้า
พื้นผิวการแตกหักของชิ้นส่วนที่เสียหายจากความล้า อาจมีพื้นที่ลักษณะเฉพาะที่สอดคล้องกับ:
- จุดเริ่มต้นของการแตกร้าว
- การลุกลามของรอยแตกอย่างค่อยเป็นค่อยไป
- การแตกหักอย่างรุนแรงครั้งสุดท้ายของส่วนตัดขวางที่เหลืออยู่
อาจมองเห็นแนวรอยแตกขนาดใหญ่บนพื้นผิว ซึ่งมักเรียกว่า... เส้นพักรถหรือเครื่องหมายชายหาด.
สามารถสังเกตได้จากการตรวจสอบด้วยกล้องจุลทรรศน์เช่นกัน ริ้วรอยจากความเหนื่อยล้าอย่างไรก็ตาม ไม่ควรสับสนระหว่างโครงสร้างทั้งสองนี้ เพราะมันเกิดขึ้นและสังเกตได้ในระดับที่แตกต่างกัน
ความเหนื่อยล้าและ Rm
ความแข็งแรงดึง Rm และคุณสมบัติความล้ามีความสัมพันธ์กันเพียงทางอ้อมเท่านั้น
สำหรับวัสดุบางกลุ่ม บางครั้งจะใช้ความสัมพันธ์เชิงประจักษ์เพื่อประเมินความแข็งแรงต่อความล้าเบื้องต้นโดยอิงจากค่า Rm
อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์เหล่านี้ไม่ใช่ความสัมพันธ์สากล
อายุการใช้งานจริงของวัสดุขึ้นอยู่กับรูปทรงเรขาคณิต พื้นที่ผิว ขนาดของชิ้นส่วน ความเค้นเฉลี่ย สภาพแวดล้อม และวิธีการรับแรงเป็นอย่างมาก
ความล้าและความแข็ง
Zwiększenie ความแข็ง อาจช่วยเพิ่มความต้านทานต่อความล้าบางประเภท โดยเฉพาะความล้าจากการสัมผัส ในบางการใช้งาน
อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้หมายความว่ายิ่งความแข็งมากเท่าไร อายุการใช้งานก็จะยิ่งยาวนานขึ้นเท่านั้น
วัสดุที่มีความแข็งมากอาจมีความไวต่อสิ่งต่อไปนี้มากกว่า:
- รอยบาก
- ข้อบกพร่อง
- รอยแตก
- ความเค้นตกค้างที่ไม่พึงประสงค์
ดังนั้น ผลกระทบของความแข็งจึงควรได้รับการวิเคราะห์ควบคู่ไปกับโครงสร้างจุลภาคและสภาวะการใช้งาน
ความต้านทานต่อความล้าและการแตกหัก
เมื่อรอยแตกเริ่มเกิดขึ้นแล้ว การพัฒนาต่อไปของรอยแตกนั้นสามารถวิเคราะห์ได้โดยใช้วิธีการต่างๆ กลศาสตร์การแตกหัก.
ค่าสัมประสิทธิ์ความเค้น K ใช้เพื่ออธิบายสนามความเค้นบริเวณใกล้ปลายรอยแตก
ในกรณีของการล1ามของรอยแตกเนื่องจากความล้า ช่วงที่สำคัญคือ:
ΔK = Kแม็กซ์ – เคนาที
อัตราการขยายตัวของรอยแตกสามารถอธิบายได้ภายในช่วงที่กำหนด โดยพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น: กฎหมายของปารีส.
กฎหมายของปารีส
ภายในช่วงการเติบโตของรอยแตกเนื่องจากความล้าที่คงที่ระดับหนึ่ง ความสัมพันธ์ต่อไปนี้ใช้ได้:
da/dN = C(ΔK)m
ที่ไหน:
- ดา/ดีเอ็น – ความยาวของรอยแตกเพิ่มขึ้นต่อรอบ
- ∆K – ช่วงค่าสัมประสิทธิ์ความเค้น
- ซี พวกเขา – ค่าคงที่ขึ้นอยู่กับวัสดุและเงื่อนไขการทดสอบ
กฎของปารีสไม่ได้อธิบายกระบวนการความล้าทั้งหมด และไม่ควรนำไปใช้โดยตรงนอกเหนือขอบเขตที่เหมาะสม
การทดสอบความแข็งแรงต่อความล้าทำอย่างไร?
สามารถทำการทดสอบความล้าได้โดยใช้วิธีการรับแรงต่างๆ ซึ่งรวมถึง:
- การยืดกล้ามเนื้อ-การบีบ,
- การดัดงอ,
- การดัดแบบหมุน
- บิดเบี้ยว
- ภาระที่ซับซ้อน
ชิ้นงานจะถูกทดสอบด้วยแรงที่เปลี่ยนแปลงซ้ำๆ จนกว่าจะถึงเกณฑ์ที่กำหนดหรือจำนวนรอบที่แน่นอนโดยไม่เกิดความเสียหาย
ต้องกำหนดเงื่อนไขการทดสอบอย่างระมัดระวัง เนื่องจากผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับประเภทของรอบการทำงาน ความถี่ สภาพแวดล้อม อุณหภูมิ และรูปทรงของชิ้นงานทดสอบ
มาตรฐานสำหรับการทดสอบความล้า
การทดสอบความล้ามีอธิบายไว้ในมาตรฐานหลายฉบับ โดยขึ้นอยู่กับประเภทของวัสดุ ตัวอย่าง และวิธีการรับแรง
ตัวอย่างถือเป็นบรรทัดฐาน ISO.1099 เกี่ยวกับการทดสอบความล้าตามแนวแกนแบบควบคุมแรงของวัสดุโลหะ
สำหรับวิธีการทดสอบอื่นๆ ให้ใช้มาตรฐาน ISO, ASTM หรือมาตรฐานอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง
เมื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ ให้ตรวจสอบเสมอ วิธีการทดสอบ, ค่า R-factor, จำนวนรอบ, ความถี่, อุณหภูมิ, สภาพแวดล้อม และรูปทรงของชิ้นงานทดสอบ.
ปัจจัยใดที่ส่งผลต่อความเหนื่อยล้ามากที่สุด?
ปัจจัยที่สำคัญที่สุด ได้แก่:
- แอมพลิจูดของความเครียด
- ความเครียดเฉลี่ย
- จำนวนและลักษณะของวัฏจักร
- รอยบากและการกระจุกตัวของความเค้น
- สภาพพื้นผิว
- ความเค้นตกค้าง
- ขนาดขององค์ประกอบ
- โครงสร้างจุลภาค
- การอบด้วยความร้อน,
- ข้อบกพร่องของวัสดุ
- อุณหภูมิ,
- การกัดกร่อนและสภาพแวดล้อมในการทำงาน
- ทิศทางการรับน้ำหนัก
- ประวัติการถูกดำเนินคดีก่อนหน้านี้
จะเพิ่มอายุการใช้งานของชิ้นส่วนให้ยาวนานขึ้นได้อย่างไร?
ความทนทานสามารถเพิ่มขึ้นได้ขึ้นอยู่กับการออกแบบและวัสดุ โดยอาจเพิ่มได้ด้วยวิธีการต่างๆ ดังนี้:
- การจำกัดความเข้มข้นของความเครียด
- โดยใช้การเปลี่ยนผ่านที่ราบรื่นและรัศมีที่เหมาะสม
- ปรับปรุงคุณภาพพื้นผิว
- ลดข้อบกพร่องบนพื้นผิว
- โดยการนำเอาแรงอัดตกค้างที่เป็นประโยชน์เข้ามาใช้
- เหมาะสม การอบด้วยความร้อน,
- การป้องกันการกัดกร่อน,
- การเลือกวัสดุที่ถูกต้อง
- จำกัดขนาดของแรงกระทำ
อย่างไรก็ตาม ไม่มีวิธีการใดวิธีเดียวที่จะช่วยเพิ่มความทนทานในทุกสภาวะได้
ความแข็งแรงคงที่ที่มากขึ้น หมายถึงความแข็งแรงต่อการล้าที่มากขึ้นเสมอไปหรือไม่?
เนีย. การเพิ่มขึ้นของค่า Rm อาจมีความสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของความแข็งแรงต่อความล้าของชิ้นงานผิวเรียบในวัสดุบางกลุ่ม แต่ความสัมพันธ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างไม่จำกัดหรือเป็นสากลเสมอไป
วัสดุที่มีความแข็งแรงสูงมากอาจมีความไวต่อคุณภาพพื้นผิว รอยบาก สิ่งเจือปน การกัดกร่อน และความไม่ต่อเนื่องอื่นๆ เป็นพิเศษ
ดังนั้น ความทนทานที่แท้จริงของชิ้นส่วนอาจต่ำกว่าค่าที่ระบุโดยค่า Rm เพียงอย่างเดียวอย่างมาก
ความแข็งแรงเมื่อล้า – ข้อมูลที่สำคัญที่สุด
- ความล้าของวัสดุ เป็นกระบวนการความเสียหายที่เกิดจากการรับน้ำหนักซ้ำๆ
- ความเสียหายจากความล้าสามารถเกิดขึ้นได้ที่ความเค้นต่ำกว่า Rm และที่ความเค้นระบุต่ำกว่าความแข็งแรงครากได้เช่นกัน
- กระบวนการนี้ประกอบด้วยการเริ่มต้นของรอยแตก การขยายตัวของรอยแตก และการแตกหักตามหน้าตัดในที่สุด
- N หมายถึงจำนวนรอบการทำงานจนถึงเกณฑ์ความล้มเหลวที่กำหนดไว้
- σa หมายถึงขนาดของความเค้น
- σm หมายถึงระดับความเครียดเฉลี่ย
- R = σนาที/ตรแม็กซ์ อธิบายถึงความไม่สมมาตรของวัฏจักร
- เส้นโค้ง Wöhler SN แสดงความสัมพันธ์ระหว่างระดับความเครียดและจำนวนรอบ
- วัสดุบางชนิดไม่มีขีดจำกัดความล้าที่ชัดเจน
- HCF หมายถึง ความล้าจากการใช้งานรอบสูง และ LCF หมายถึง ความล้าจากการใช้งานรอบต่ำ
- รอยบากและคุณภาพของพื้นผิวมีอิทธิพลอย่างมากต่ออายุการใช้งานเมื่อเกิดความล้า
- ความเค้นตกค้างแบบอัดที่ผิวหน้าสามารถส่งผลดีต่ออายุการใช้งานของวัสดุได้
- การกัดกร่อนสามารถเร่งการเริ่มต้นและการพัฒนาของรอยแตกร้าวจากความล้าได้อย่างมาก
- ที่อุณหภูมิสูง ความล้าอาจเกิดขึ้นพร้อมกับการคืบตัวและการเกิดออกซิเดชัน
- เมื่อรอยแตกเริ่มเกิดขึ้นแล้ว การพัฒนาของรอยแตกนั้นสามารถวิเคราะห์ได้โดยใช้วิธีกลศาสตร์การแตกหัก
- ค่า Rm, ความแข็ง และ Rp0,2 ไม่สามารถใช้ในการกำหนดอายุการใช้งานจากการล้าของชิ้นส่วนจริงได้อย่างอิสระ
คุณสมบัติทางกล - รายการ
- ความแข็งแรงดึง Rm
- ความแข็งแรงคราก Re, ReH และ ReL
- ความแข็งแรงครากแบบดั้งเดิม Rp0,2
- ส่วนขยาย A และ A5
- Z แคบลง
- โมดูลัสของยัง E
- อัตราส่วนปัวซอง ν
- โมดูลัสของ Kirchhoff G
- ความแข็งแรงต่อแรงกระแทก KV และ KU – การทดสอบชาร์ปี
- ความแข็งของโลหะ – HBW, HRC, HRB, HV และ Knoop
- ความแข็งแรงต่อความล้าและความล้าของวัสดุ
- ความต้านทานต่อการแตกร้าว KIC
- ความแข็งแรงในการรับแรงอัด
- ความแข็งแรงในการดัดงอ
- ความแข็งแรงเฉือน
- การคืบตัวของวัสดุและคุณสมบัติทางกลที่อุณหภูมิสูง
- การทดสอบแรงดึงแบบสถิตของโลหะ
- กราฟความเค้น-ความเครียด
