Πρότυπο PN-74/H-84019

Norma PN-74/H-84019 «Ειδικοί μη κραματοποιημένοι χάλυβες για θερμική επεξεργασία και επιφανειακή σκλήρυνση – Ποιότητες χάλυβα.»

Το πρότυπο PN-74/H-84019 ήταν ένα πολωνικό πρότυπο για μη κραματοποιημένους χάλυβες που προορίζονταν για σκλήρυνση και απόσβεση σε περίπτωση θραύσης. Δημοσιεύτηκε το 1974 και ίσχυε μέχρι την απόσυρσή του το 2003. Το πρότυπο PN-74/H-84019 αποσύρθηκε στις 6 Ιουνίου 2003 και αντικαταστάθηκε από το πρότυπο PN-EN 10083-1+A1:1999 , το οποίο είναι σύμφωνο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, το οποίο εισήγαγε εναρμονισμένες ευρωπαϊκές απαιτήσεις για χάλυβες για σκλήρυνση και απόσβεση σε περίπτωση θραύσης. Το πρότυπο PN-74/H-84019 χρησιμοποιήθηκε στη μηχανική και την αυτοκινητοβιομηχανία, όπου ο χάλυβας χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή εξαρτημάτων που απαιτούσαν υψηλή ελαστικότητα και αντοχή σε δυναμικά φορτία.

Πεδίο εφαρμογής του προτύπου PN-74/H-84019

Το πρότυπο PN-74/H-84019 όριζε τεχνικές απαιτήσεις για τη χημική σύνθεση, τις μηχανικές ιδιότητες και τις εφαρμογές των μη κραματοποιημένων χαλύβων. Αφορούσε κυρίως τον ελατηριωτό χάλυβα και τον θερμικά επεξεργάσιμο χάλυβα, οι οποίοι χρησιμοποιούνταν σε διάφορες βιομηχανίες.

Norma PN-74/H-84019 – Οι κύριες παράμετροι που καθορίζονται στο πρότυπο

1. Χημική σύνθεση χάλυβα:
   • Ανθρακας: 0,62-0,70%
   • Μαγγάνιο: 0,50-0,80%
   • Πυρίτιο: 0,10-0,40%
2. Μηχανικές ιδιότητες:
   • Το πρότυπο καθόριζε τις ελάχιστες τιμές του ορίου διαρροής, της αντοχής σε εφελκυσμό και της σκληρότητας του χάλυβα μετά από κατάλληλη θερμική επεξεργασία.
3. Χρήση:
   • Παραγωγή ελατηρίων όπως:
     • Ελατήρια συμπλέκτη.
     • Αμορτισέρ.
     • Ελαφρά φορτισμένα ελατήρια (π.χ. πάχος έως 10 mm).
4. Χαρακτηριστικά γνωρίσματα:
   • Χάλυβας χαμηλού κράματος.
   • Μη συγκολλημένο – δεν είναι ευαίσθητο στη συγκόλληση.
   • Χαμηλή αντοχή στη διάβρωση.

Το πρότυπο PN-74/H-84019 καθόρισε τις απαιτήσεις για τη χημική σύνθεση και τις μηχανικές ιδιότητες διαφόρων ποιοτήτων μη κραματοποιημένου χάλυβα που προορίζονται για επιφανειακή σκλήρυνση και θερμική επεξεργασία.

Αυτό το πρότυπο διακρίνει:

• 10 είδη χάλυβας σκλήρυνσης σε περίπτωση θήκης.
• 28 τύποι χάλυβα για ομαλοποίηση, θερμική βελτίωση και σκλήρυνση επιφάνεια.

Επιπλέον, δίνονται ζώνες σκληρυνσιμότητας για 12 ποιότητες χάλυβα επιφανειακής σκλήρυνσης και τις 24 ποικιλίες τους.

Παραδείγματα ονομασιών ποιότητας χάλυβα σύμφωνα με αυτό το πρότυπο αποτελούνταν από διψήφιους αριθμούς που υποδείκνυαν την κατά προσέγγιση μέση περιεκτικότητα σε άνθρακα σε εκατοστά του ποσοστού, π.χ. 10, 15, 20, 25, 30, κ.λπ.

Τα γράμματα μετά τους αριθμούς είχαν τις ακόλουθες σημασίες:

• G: χάλυβας με αυξημένη περιεκτικότητα μαγγάνιο.
• A: χάλυβας με αυξημένη καθαρότητα στην περιοχή φώσφορος i θείο.
• AA: χάλυβας με αυστηρές απαιτήσεις όσον αφορά τη χημική σύνθεση.
• rs: χάλυβας με ρυθμιζόμενη περιεκτικότητα σε θείο.
• h: χάλυβας με την απαιτούμενη σκληρυνσιμότητα.
• H: χάλυβας με αυξημένο κατώτερο όριο σκληρότητας σε σχέση με την απαιτούμενη ζώνη σκληρότητας.
• L: χάλυβας με χαμηλότερο όριο σκληρότητας από το απαιτούμενο εύρος σκληρότητας.

Οι αριθμοί μετά τα γράμματα, π.χ. 4, 5, 15, υποδεικνύουν την απόσταση από την επιφάνεια του δείγματος σε χιλιοστά.

Το πρότυπο PN-74/H-84019 καθόρισε τις απαιτήσεις για τους μη κραματοποιημένους χάλυβες που προορίζονται για επιφανειακή σκλήρυνση και θερμική βελτίωση . Οι ακόλουθες ποιότητες χάλυβα διακρίθηκαν στο πλαίσιο αυτού του προτύπου:

Χάλυβες σκλήρυνσης σε θήκη: C10, C15, C20, C22, C25, C30, C35, C40, C45, C50

C10
Χάλυβας χαμηλού κράματος κάρβουνο, χρησιμοποιείται κυρίως σε δομικά στοιχεία με χαμηλές απαιτήσεις αντοχής. Χαρακτηρίζεται από καλή ολκιμότητα και ψυχρή κατεργασία. Έχει καλή συγκολλησιμότητα αλλά χαμηλή σκληρότητα μετά από θερμική επεξεργασία.

C20
Δομικός χάλυβας χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα με μέτριες μηχανικές ιδιότητες, που χρησιμοποιείται στην παραγωγή δομικών στοιχείων που απαιτούν μέτρια αντοχή. Εύκολα επεξεργάζεται και συγκολλάται, χρησιμοποιείται για άξονες, άξονες και δακτυλίους.

Χάλυβες για ομαλοποίηση, θερμική επεξεργασία και επιφανειακή σκλήρυνση: C22E, C25E, C30E, C35E, C40E, C45E, C50E, C55E, C60E, C22R, C25R, C30R, C35R, C40R, C45R, C50R, C55R, C60R, C35G, C40G, C45G, C50G, C55G, C60G, C45GA, C50GA, C55GA, C65 (χάλυβας ελατηρίων)

C22
Χάλυβας χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα που χρησιμοποιείται για ελαφριά μηχανικά μέρη. Χαρακτηρίζεται από καλή συγκολλησιμότητα και ολκιμότητα και είναι κατάλληλος για μέρη που υπόκεινται σε περιορισμένη θερμική επεξεργασία.

C45
Δομικός χάλυβας μεσαίας περιεκτικότητας σε άνθρακα που χρησιμοποιείται στην παραγωγή εξαρτημάτων μηχανών υψηλής αντοχής, όπως άξονες κίνησης, γρανάζια και πείροι. Είναι θερμικά επεξεργάσιμος, επιτυγχάνοντας καλές παραμέτρους αντοχής μετά τη σκλήρυνση και την επαναφορά.

C60E
Χάλυβας υψηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα που χρησιμοποιείται σε εξαρτήματα που υπόκεινται σε υψηλά μηχανικά φορτία, όπως ελατήρια, άξονες και χειροκίνητα εργαλεία. Απαιτεί κατάλληλη θερμική επεξεργασία για την επίτευξη των επιθυμητών μηχανικών ιδιοτήτων.

C65
Χάλυβας ελατηρίου Κράμα υψηλής αντοχής σχεδιασμένο για την παραγωγή ελατηρίων όπως ελατήρια φύλλων, ελατήρια βαλβίδων και δακτυλίους ασφάλισης. Χαρακτηρίζεται από καλή ελαστικότητα και αντοχή στην παραμόρφωση, αλλά περιορισμένη αντοχή στη διάβρωση.

Τα κύρια χημικά συστατικά αυτών των χαλύβων είναι ο άνθρακας και το μαγγάνιο, με επιτρεπόμενη περιεκτικότητα σε φώσφορο και θείο που δεν υπερβαίνει το 0,040%.