Yüksek hız takım çelikleri – özellikleri ve kaliteleri
Yüksek hız çeliği bir takım çeliğidir. yüksek alaşımlı Esas olarak yaklaşık 30 m/dak hızda çalışan ve sertliği koruması gereken kesici takımların üretiminde kullanılan bir malzemedir. aşınma direnci 500-650 derece sıcaklıklardaoC. Yüksek hız çeliği, diğer şeylerin yanı sıra, aşağıdakilerin üretiminde de kullanılabilir: bahar çalışma yüksek sıcaklıklar ve 400-500 derece sıcaklıklarda çalışan rulmanlaroC
Yüksek hız çeliği yaklaşık %30 oranında alaşım elementleri içerir:
-hepsi yaklaşık %4 krom, %1-5 vanadyum ve %19,5'e kadar tungsten içerir.
-çoğu %1-10 oranında molibden içerir.
-İçeriğin %5-10'u kadar kobalt içerir ve bu da çeliğin yüksek sıcaklıklarda işlenirken özelliklerini iyileştirir.
Karbon içeriği, W, Mo ve V karbürlerinin oluşumu için yeterli olmalıdır.
Yüksek hız çeliği şu gruplara ayrılır:
- yaklaşık %12'ye kadar W içeriğine sahip yüksek hızlı tungsten çeliği
-Yaklaşık %18 W içeriğine sahip yüksek hızlı tungsten
- %6-10 tungsten ve %3-5,5 molibden içeriğine sahip tungsten-molibden yüksek hız çeliği
- %8-9 Mo ve %2'ye kadar tungsten içeriğine sahip yüksek hızlı molibden çeliği
Yüksek hız çeliği, takım çelikleri grubu içinde özel bir yere sahiptir ve birçok açıdan öne çıkar: en yüksek oranda karbür oluşturan alaşım elementleri içeriği, döküm sonrası ledeburitik yapı ve ikincil sertleşme olgusunun maksimum düzeyde kullanılmasını sağlayan özel bir ısıl işlem. Yüksek hız çeliklerinin özellikle arzu edilen özellikleri arasında şunlar yer alır: soğuk ve sıcak aşınmaya karşı dirençle birlikte en yüksek sertlik , önemli süneklik ve çok yüksek sertleşebilirlik.
Niceliksel olarak, yüksek hızlı takım çelikleri, toplam çelik üretiminin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturur ve sertleştirilmiş karbürlere karşı pazar payını kaybeder. Bununla birlikte, takım malzemesi olarak çok yönlülükleri ve bu uygulamaların genişleyen kapsamı nedeniyle teknik önemleri önemli olmaya devam etmektedir. Başlangıçta yalnızca yüksek performanslı işleme takımları için kullanılıyorlardı (bu nedenle adlarını da buradan alırlar), ancak zamanla çeşitli soğuk ve sıcak işleme takımlarının yanı sıra, özellikle yüksek sertlik ve aşınma direnci gerektiren rulmanlar, yaylar ve diğer yapısal parçalar gibi bazı makine bileşenleri için de kullanılmaya başlandılar.
1900'lü yıllarda katılaşma çizgisine yakın sıcaklıklarda sertleştirilen ilk yüksek hız çeliklerinin üretimi, özel çeliklerin geliştirilmesinde en etkili başarımlardan biriydi ve işleme alanında muazzam ilerlemeler sağladı. O zamandan beri, bu çelik grubu kimyasal bileşim, ergitme teknolojisi ve ısıl işlemde değişikliklerle birlikte hızlı bir gelişme gösterdi. Bu gelişme, belirli alaşım elementlerinin geçici olarak değiştirilmesi ihtiyacı, tungsten ve molibdenin fiyat oranındaki değişiklikler, yeni metalurjik üretim yöntemlerinin ortaya çıkması (yapısal homojenliğin iyileştirilmesini sağlayan), ısıl işlem teknolojisindeki gelişmeler ( yüksek molibden içeriğine sahip çeliklerin sertleştirilmesinde karşılaşılan zorlukların önlenmesini sağlayan ) ve benzeri çeşitli hammadde, ekonomik ve teknolojik faktörlerden etkilendi.
Ayrıca, yoğun araştırmalar, alaşım elementlerinin ve ısıl işlem parametrelerinin yüksek hız çeliklerinin yapısı ve özellikleri üzerindeki spesifik etkilerini açıklığa kavuşturarak, kimyasal bileşimlerinin ve uygulamalarının optimizasyonuna yol açmıştır. Bu durum, bu çeliklerin birçok kalitesine dahil edilen alaşım elementlerinin maliyetini de düşürmüştür. Yüksek hız çeliği gelişiminin büyüleyici tarihi, çok sayıda ders kitabında ve inceleme makalesinde ele alınmaktadır. Farklı ülkelerde üretilen yüksek hız çeliklerinin yelpazesi önemli ölçüde çeşitlilik göstermekle birlikte, giderek artan sayıda kalite standartlaştırılmakta ve uluslararası standartlara dahil edilmektedir.
Çeliğin üç temel türüne ek olarak (molibden, tungsten ve tungsten-molibdenKarbon, vanadyum ve kobalt içeriği değişen, aletin çalışma koşullarına bağlı olarak sertliği ve aşınma direnci artan türev kaliteler de mevcuttur.
Yüksek hız çelikleri ledeburitik çelikler grubuna ait olduğundan, katılaşma sırasında, çoğunlukla Fe bileşimine sahip M6C tipi birincil karbürler doğrudan sıvı metalden salınır.4 (W, Mo)2C veya Fe3(W, Mo)3C. Bunlara ek olarak, başka tür karbürler de oluşabilir – M2C, çoğunlukla ayrışma alanlarında daha yüksek miktarda karbon ve molibden içerirken, MC ise daha yüksek miktarda vanadyum içerir.
Eski PN standartlarına göre tür tanımlamasında harf S yüksek hız çeliği anlamına gelir, İkinci sırada ise alaşım bileşenini belirten harf yer almaktadır:
M – Molibden
S – Silikon
C – artan konsantrasyon kömür (çelik levhanın sonunda)
V- Vanadyum
W – Tungsten
K- Kobalt
Üçüncü kısım, çelik kalite tanımının ortasında veya sonunda yer alan ve sembolü verilen sayının önünde bulunan belirli bir alaşım elementinin ortalama içeriğini gösteren bir sayıdır.
Örneğin, SW12C çelik işareti, ortalama %12 tungsten içeriğine ve artırılmış karbon içeriğine sahip yüksek hız çeliği anlamına gelir.
SW7M – tungsten-molibden çeliği
SW18 – tungsten çelik
SK10V – kobalt-vanadyum çeliği
Diğer takım çelikleri
sıcak işleme alaşımlı takım çeliği
Soğuk işleme için alaşımlı takım çeliği
karbon takım çeliği
yüksek hızlı çelik