Çeliğin borlanması – yüzeyin bor, FeB ve Fe₂B tabakası ile difüzyon doygunluğuna kavuşturulması
Sondajaynı zamanda şu şekilde de adlandırılır: borlama, bir süreçtir termokimyasal işlem Malzemenin yüzey tabakasının difüzyon doygunluğundan oluşmaktadır. bor BBu işlemin amacı, öncelikle aşındırıcı, yapışkan ve erozyonel aşınmaya karşı yüksek direnç sağlayan ve ayrıca belirli kimyasal ortamlara karşı yüzey direncini artıran çok sert bir borür tabakası oluşturmaktır.
Demir ve çelik söz konusu olduğunda, delme işlemi sırasında oluşan başlıca bileşenler şunlardır: demir borürler Fe₂B ve FeBÇok yüksek özelliklere sahiptirler. sertlikKlasik yöntemlerle elde edilen tipik yapıların sertliğini önemli ölçüde aşan bir sertliğe sahiptir. sertleşme.
Delme işlemi, öncelikle madencilik, tarım ve plastik işleme makinelerinin parçaları, pompalar, vanalar, aletler ve dökme malzeme taşıyan bileşenler de dahil olmak üzere, yoğun sürtünme, aşınma ve aşındırıcı malzemelerle temas koşullarında çalışan parçalar için kullanılır.
Sondaj nedir?
Sondaj işlemi sırasında, işlenen malzemenin yüzeyi aktif elektronlar içeren bir ortama maruz kalır. bor B.
Yeterince yüksek bir sıcaklıkta, bor atomları yüzeye tutunur ve ardından malzemenin içine yayılır.
Boronun yüksek bir yakınlığı vardır ütüUygun konsantrasyona ulaşıldığında, karakteristik demir borürler oluşur:
- Fe₂B,
- Şubat.
Çeliğin kimyasal bileşimine, sıcaklığa, işlem süresine ve bor aktivitesine bağlı olarak, tek fazlı Fe₂B veya iki fazlı FeB + Fe₂B tabakası oluşabilir.
Teknolojik açıdan bakıldığında, öncelikle şunları elde etmek genellikle daha avantajlıdır: tek fazlı Fe₂B katmanıÇünkü dıştaki FeB katmanı daha kırılgandır.
Çelik delme mekanizması
Borlanmış bir tabaka oluşturma süreci birkaç aşamaya basitleştirilebilir:
- yüzey aktivasyonu ve aktif bor tedariği,
- bor atomlarının adsorpsiyonu Malzemenin yüzeyinde,
- bor difüzyonu Çeliğin derinliklerine doğru,
- borun demirle reaksiyonu ve borürlerin oluşumu,
- Fe₂B katmanının büyümesi,
- yeterince yüksek bor aktivitesi ile – dış FeB katmanının oluşumu.
Katman büyümesi bir difüzyon sürecidir ve bu nedenle sıcaklık ve zamana büyük ölçüde bağlıdır. Sıcaklığın artması bor difüzyon hızını artırır ve işlem süresinin artması genellikle katman kalınlığında artışa yol açar.
Borlanmış tabakanın yapımı
Sondaj sırasında elde edilen katman, tipik sondaj sırasında elde edilen katmandan farklıdır. karbürleme veya nitrürleme.
Bu sadece matriste bir bor çözeltisi değil. Yüzeyde ayrı, çok sert borür fazları oluşuyor.
| Alan | karakteristik | Anlam |
|---|---|---|
| Şubat | Dış faz bor bakımından daha zengindir. | Çok yüksek sertlik, ancak aynı zamanda daha fazla kırılganlık. |
| Fe₂B | Yere daha yakın faz | Yüksek sertlik ve genellikle aşınma direnci ve mekanik dayanıklılığın daha elverişli bir kombinasyonu. |
| Geçiş bölgesi | Bor tabakası ile çekirdek arasındaki alan | Çok sert bir katman ile alt tabaka arasında yük aktarımı sağlar. |
| Çekirdek | Temel malzeme | Elemanın mukavemetini, sünekliğini ve yük taşıma kapasitesini sağlar. |
Fe₂B katmanı
Fe₂B Bu aşama, birçok çelik borlama uygulamasında özellikle arzu edilen bir aşamadır.
Şu özellikleriyle karakterize edilir:
- çok yüksek sertlik,
- yüksek aşınma direnci,
- İşlem doğru şekilde yapıldığında, alt tabakaya iyi bir yapışma sağlanır.
- FeB fazına göre daha az kırılgandır.
Birçok çelik üzerindeki Fe₂B tabakasının karakteristik bir özelliği şudur: zeminle olan dişli, iğne benzeri veya testere dişli kenarBu morfoloji, bor difüzyonu sırasında yönlü faz büyümesinin sonucudur.
Bu durum, katmanın alt tabaka malzemesine mekanik olarak daha iyi tutunmasını sağlayabilir.
FeB katmanı
Ortamın borlama potansiyeli yüksekse veya işlem, yüzeyin borla daha fazla zenginleşmesini destekleyen koşullar altında gerçekleştirilirse, Fe₂B tabakasının dış kısmında bir faz oluşabilir. Şubat.
FeB, çok yüksek sertliğe sahip olmakla birlikte aynı zamanda oldukça kırılgandır.
Belirli bir düzenlemenin varlığı özellikle olumsuz olabilir:
FeB ve Fe₂B fazları, farklı termal genleşme katsayıları da dahil olmak üzere farklı fiziksel özelliklere sahiptir. Bu durum, soğutma sırasında veya daha sonraki kullanımda faz sınırında gerilmelere yol açabilir.
Bu nedenle, birçok teknolojik uygulamada FeB oluşumunu sınırlamak ve daha düşük kalitede FeB elde etmek için çaba sarf edilmektedir. tek fazlı Fe₂B katmanı.
Borlanmış tabakanın sertliği
Borik tabakaların en önemli özelliklerinden biri, çok yüksek iletkenlikleridir. sertlik.
Faz, malzeme ve işlem koşullarına bağlı olarak, borür katmanlarının mikrosertlik değerleri yaklaşık olarak şu aralıkta olabilir: 1200-2000HVve bazı sistemlerde bu aralığın dışında da.
| Katman veya yapı | Karakteristik sertlik seviyesi |
|---|---|
| Fe₂B | Çok yüksek sertlik, tipik olarak birkaç yüz HV aralığında. |
| Şubat | Genellikle Fe₂B'den bile daha yüksek sertliğe sahip, ancak daha kırılgan. |
| Sertleştirilmiş çelik | Tipik borür kaplamaya göre daha düşük sertlik. |
| Element çekirdeği | Çelik kalitesine ve önceki ısıl işleme bağlıdır. |
Ancak, borlama kalitesini değerlendirmek için yüksek sertlik tek kriter olmamalıdır. Katman kalınlığı, homojenlik, kırılganlık, alt tabakaya yapışma ve FeB fazının varlığı da önemlidir.
Sondaj sıcaklığı
Çelik delme işlemi genellikle nispeten yüksek bir sıcaklıkta, çoğunlukla yaklaşık olarak şu aralıkta gerçekleştirilir: 800-1050 ° C.
Kesin parametreler şunlara bağlıdır:
- malzeme türü,
- sondaj yöntemleri,
- gerekli katman kalınlığı,
- eleman geometrisi,
- Sondaj ortamının bileşimi,
- Katmanın gerekli faz yapısı.
Daha yüksek sıcaklık, bor difüzyon hızını artırır ve daha hızlı katman büyümesine olanak tanır, ancak aynı zamanda bileşenin çekirdek yapısını, tane boyutunu, gerilimlerini ve gerinimlerini de etkileyebilir.
Zamanın borlanmış tabakanın kalınlığı üzerindeki etkisi
Borlama bir difüzyon işlemi olduğundan, tabaka kalınlığı işlem süresiyle birlikte artar.
Ancak bu doğrusal bir ilişki değildir. Difüzyon kontrollü süreçlerde, katman büyümesi genellikle parabolik bir eğriye yakındır.
Basitçe ifade etmek gerekirse, ilişki şu şekilde yazılabilir:
burada:
- x – katman kalınlığı,
- k – katsayı, diğer faktörlerin yanı sıra sıcaklığa ve malzemeye bağlıdır.
- t – deneme süresi.
Bu, sürenin iki katına çıkarılmasının katman kalınlığının da otomatik olarak iki katına çıkarılması anlamına gelmediği demektir.
Borlanmış tabakanın kalınlığı
Teknolojiye ve uygulamaya bağlı olarak, borür tabakası birkaç düzine ila birkaç yüz mikrometre kalınlığında olabilir.
Yoğun aşınmaya maruz kalan parçalar için daha kalın bir tabaka gerekebilirken, dinamik yüklere maruz kalan parçalar için aşırı kalın ve kırılgan bir tabaka dezavantajlı olabilir.
Dolayısıyla optimum katman kalınlığı, elemanın gerçek çalışma koşullarına bağlıdır.
Sondaj yöntemleri
Borun yüzeye nasıl iletildiğine bağlı olarak değişen çeşitli yöntemler kullanılarak delme işlemi gerçekleştirilebilir.
| yöntem | karakteristik |
|---|---|
| Toz borlama | Bu element, bor kaynağı, aktivatör ve dolgu maddeleri içeren bir toz karışımına yerleştirilir. |
| Macunla delme | Borlama bileşenleri içeren preparat, doğrudan elemanın yüzeyine uygulanır. |
| Banyo sondajı | Bu işlem, borun iletilmesini sağlayan bileşikler içeren sıvı bir ortamda gerçekleştirilir. |
| Gaz sondajı | Boron, uygun şekilde seçilmiş bir gaz atmosferinden sağlanır. |
| Plazma delme | Bileşenlerin taşınması ve aktivasyonu, parıldayan deşarj ve plazma ile desteklenir. |
Toz borlama
Toz borlama En bilinen endüstriyel yöntemlerden biridir.
Element, bor kaynağı içeren uygun bir toz karışımına yerleştirilir. İşlem sıcaklığına ısıtıldığında, aktif bileşenler oluşur ve bu da borun yüzeye taşınmasını sağlar.
Bu yöntem teknolojik olarak nispeten basittir ve çeşitli boyut ve şekillerdeki elemanlar için kullanılabilir.
Sınırlamalar arasında nispeten uzun işlem süresi, artık karışımın uzaklaştırılması gerekliliği ve bazı daha gelişmiş yöntemlere kıyasla yerel katman büyümesinin kontrolünün daha zor olması yer almaktadır.
Macunla delme
W macun delme Boron bileşikleri içeren bir preparat, elementin yüzeyine uygulanır.
Bu yöntem aşağıdaki durumlarda faydalı olabilir:
- büyük boyutlu elemanlar,
- Seçilen yüzeylerin delinmesi,
- Karmaşık geometriye sahip parçalar,
- Yerel yüzey işlemi.
Macun uygulandıktan sonra, borun difüzyonuna izin vermek için eleman uygun bir termal döngüye tabi tutulur.
Plazma delme
Plazma delme Borun yüzeye taşınmasını desteklemek için aktif bir plazma ortamı kullanır.
Bu teknoloji, daha hassas süreç kontrolü sağlıyor ve geleneksel yöntemlerde görülen bazı hataları azaltabiliyor.
Plazma işlemlerinin avantajları arasında yüzey parametrelerinin kontrol edilebilmesi yer alır, ancak daha karmaşık teknolojik ekipman gerektirirler.
Alaşım elementlerinin borlama üzerindeki etkisi
Çeliğin kimyasal bileşimi, borlanmış tabakanın büyüme kinetiği, morfolojisi ve özellikleri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
| Element | sembol | Borlanmış tabaka üzerindeki etki |
|---|---|---|
| Kömür | C | Bu durum, tabaka büyümesinin kinetiğini ve bor tabakasının altındaki bölgede meydana gelen değişiklikleri etkiler. |
| Krom | Cr | Alaşım borürlerinin oluşumuna katılabilir ve tabakanın sertliğini ve morfolojisini etkileyebilir. |
| Nikel | Ni | Bu durum, alaşımlı çeliklerdeki difüzyon kinetiğini ve katman yapısını etkiler. |
| Molibden | Mo | Borürler oluşturabilir ve katman özelliklerini etkileyebilir. |
| Vanadyum | V | Güçlü bir bor oluşturucu elementtir; tabakanın faz bileşimini ve sertliğini etkileyebilir. |
| Tytan | Ti | Borona karşı yüksek bir afinitesi vardır ve çok sert borürler oluşturabilir. |
Alaşımlı çeliklerde, bu tabaka yalnızca demir borürleri değil, aynı zamanda alaşım elementlerinin varlığıyla ilgili borürleri veya karmaşık fazları da içerebilir.
Hangi çelik türleri delinebilir?
Aşağıdakiler de dahil olmak üzere çok çeşitli demir içeren malzemeler delinebilir:
- düşük karbonlu çelikler,
- orta karbonlu çelikler,
- alaşımlı yapısal çelikler,
- ısıl iyileştirme için çelikler,
- seçilmiş takım çelikleri,
- Doğru teknoloji seçildiğinde korozyona dayanıklı çelikler elde edilebilir.
- Dökme demir.
Ancak, malzemenin kimyasal bileşimi, katman büyüme hızını, şeklini ve faz bileşimini etkilediğinden, bir çelik türü için geliştirilen parametreler otomatik olarak başka bir çeliğe aktarılmamalıdır.
Sıkma ve karbonlama
Borlama ve karbürleme, difüzyon yüzey doygunluk süreçleridir, ancak temelde farklı yapılara yol açarlar.
| Karakteristik | Sondaj | Karbürleme |
|---|---|---|
| Element | Bor B | Karbon C |
| Ana yüzey fazları | Fe₂B ve muhtemelen FeB | Karbonla zenginleştirilmiş ve ardından su verilerek sertleştirilmiş bir katman. |
| Doygunluktan sonra sertleşme | Bu, borürlerin yüksek sertliğe sahip olması için temel bir koşul değildir. | Genellikle sert martensitik bir tabaka elde etmek için gereklidir. |
| Katman sertliği | Çok yüksek | Yüksek, ancak genellikle borür tabakalarının sertliğinden daha düşük. |
| Aşınma direnci | Çok yüksek | yüksek |
| Kırılganlık | Özellikle FeB varlığında önemli bir sınırlama olabilir. | Genellikle daha küçük boyutlu ve düzgün bir şekilde hazırlanmış karbonlanmış bir tabakaya sahiptir. |
Sıkma ve nitrürleme
Borlama işlemi, nitrürleme ile de karşılaştırılabilir.
| Karakteristik | Sondaj | Nitrürleme |
|---|---|---|
| Element | Bor B | Azot N |
| Tipik aşamalar | Fe₂B, FeB ve alaşım elementlerinin borürleri | Kullanılan teknolojiye bağlı olarak nitrürler ve γ′/ε bileşik katmanları |
| İşlem sıcaklığı | Genellikle daha yüksek | Genellikle daha düşük |
| Sertlik | Son derece yüksek | Malzemeye bağlı olarak çok yüksek. |
| Deformasyonlar | Daha yüksek sıcaklık nedeniyle risk daha yüksektir. | Genellikle düşük işlem sıcaklığı nedeniyle küçüktür. |
| Aşınma direnci | Özellikle aşındırıcı koşullarda yüksek | Yüksek aşınma ve yüzey yorgunluğu direnci |
Borlama ve nitrokarbürleme / nitrokarbürizasyon
Karbonitrürleme, nispeten ince bir azot ve karbon bileşikleri tabakası ve bir difüzyon bölgesi oluşturur. Boronidasyon ise çok sert borür fazları üretir.
Delme işlemi daha yüksek sertlik ve şiddetli aşınmaya karşı direnç sağlayabilir, ancak daha yüksek sıcaklıkta yapılır ve kırılganlık ve boyut değişiklikleri riskini artırabilir.
Bu nedenle proses seçimi, yalnızca mümkün olan en yüksek yüzey sertliğine değil, gerçek çalışma koşullarına göre yapılmalıdır.
Borlama işleminin aşınma direncine etkisi
Sondaj kullanmanın en önemli nedeni şudur: Aşınmaya karşı çok yüksek direnç.
Sert borürler, malzeme uzaklaştırmayı şu nedenlerle sınırlandırır:
- sert mineral parçacıkları,
- kum ve toz,
- dökme malzemeler,
- Taşınan ortamda bulunan parçacıklar,
- Belirli tribolojik koşullar altında kayma teması.
Bu nedenle, borlama işlemi, klasik olarak sertleştirilmiş çeliğin veya diğer yüzey işlemlerinden sonra oluşan tabakanın çok hızlı aşındığı uygulamalarda özellikle ilgi çekicidir.
Borlanmış katmanların korozyon direnci
Borür katmanları, malzemenin belirli kimyasal ve aşındırıcı ortamlara karşı direncini artırabilir.
Ancak bu, sondajın otomatik olarak evrensel bir çözüm sağladığı anlamına gelmez. korozyon direnci.
Davranış şunlara bağlıdır:
- çevre türü,
- sıcaklık,
- Katmanın faz bileşimi,
- Katmanın gözenekliliği ve sürekliliği,
- Alt tabaka malzemesinin türü.
Bu nedenle korozyon direnci, belirli bir çalışma ortamı için değerlendirilmelidir.
Borlanmış tabakanın kırılganlığı
Çok yüksek sertlik Borürler, sınırlı plastik deformasyon kapasitesiyle ilişkilidir.
Aşağıdaki durumlarda katman çatlamaya yatkın olabilir:
- güçlü şok yükleri,
- Yüzeyde önemli deformasyonlar,
- yüksek temas gerilimleri,
- Yanlış seçilmiş katman kalınlığı,
- Aşırı kalın bir FeB tabakasının varlığı.
Bu nedenle, elemanın çekirdeği, çok sert olan yüzey katmanına yeterli desteği sağlamalıdır.
Delme işleminden sonra ısıl işlem
Kullanılan çelik türüne ve teknolojiye bağlı olarak, delme işlemi başka işlemlerle de birleştirilebilir. ısıl işlem.
Borlama sıcaklığı, birçok çeliğin östenitleştirilmesi sırasında kullanılan sıcaklıklara benzer bir aralıkta olabileceğinden, teknolojik döngü, borlamadan sonra çekirdek özelliklerinin de uygun şekilde şekillendirilmesini sağlayacak şekilde tasarlanabilir.
Ancak bu, belirli bir malzeme türü için parametrelerin ayrı ayrı seçilmesini gerektirir.
Borlanmış tabakanın kalite kontrolü
Sondaj sonrası katmanın değerlendirilmesi şunları içerebilir:
- katman kalınlığı ölçümü,
- metalografik inceleme,
- FeB ve Fe₂B fazlarının tanımlanması,
- ölçüm mikro sertlik,
- Katman-alt tabaka sınırının morfolojisinin değerlendirilmesi,
- Çatlakların ve süreksizliklerin incelenmesi,
- aşınma direnci testleri,
- Uygulama için gerekli ise korozyon direnci testi.
Sadece sertlik ölçümü, bir katmanın kalitesini tam olarak değerlendirmek için yeterli değildir. Çok yüksek sertliğe sahip ancak aşırı kırılgan veya elverişsiz iki fazlı bir yapıya sahip bir katman, doğru tasarlanmış bir Fe₂B katmanından daha düşük performans gösterebilir.
Sondaj uygulaması
Delme işlemi özellikle yoğun aşınmaya maruz kalan parçalar için kullanılır.
Tipik uygulama alanları şunlardır:
- Plastik işleme ekipmanlarının vidaları ve silindirleri,
- pompa bileşenleri,
- vanalar ve vana yuvaları,
- burçlar ve pimler,
- rehberler,
- tarım makinelerinin unsurları,
- madencilik makinelerinin parçaları,
- Toplu malzeme taşıyan cihazların elemanları,
- plastik işleme aletleri,
- ölür ve yumruklar,
- Erozyona ve aşındırıcı yıpranmaya maruz kalan parçalar.
Sondajın avantajları
- çok yüksek yüzey sertliği,
- çok yüksek aşınma direnci,
- Aşınmaya karşı yüksek direnç,
- Zorlu tribolojik koşullarda çalışan parçaların dayanıklılığını artırma olasılığı,
- Belirli bir malzeme için uygun aralıkta, yüksek sıcaklıklarda sert borür fazlarının kararlılığı,
- Çeşitli çelik ve dökme demir türlerinde kullanılabilir.
Sondaj sınırlamaları
- nispeten yüksek işlem sıcaklığı,
- eleman deformasyonu riski,
- Bor tabakasının kırılganlığı,
- Aşırı kalın bir FeB tabakası özellikle olumsuz sonuçlar doğurabilir.
- Ağır darbe yüklerine karşı sınırlı uygunluğu,
- Uygun yüzey hazırlığına duyulan ihtiyaç,
- Son derece yüksek sertliği nedeniyle delme işleminden sonra yüzeyin mekanik olarak işlenmesi zordur.
Sıkıcı – diğer termokimyasal arıtma süreçleriyle karşılaştırıldığında
| Proses | Ana unsur | Katmanın karakteri | En önemli özellik |
|---|---|---|---|
| Sondaj | B | Borki Fe₂B / FeB | Çok yüksek sertlik ve aşınma direnci |
| Karbürleme | C | Karbonca zenginleştirilmiş katman, daha sonra su verilerek sertleştirildi. | Sert katman ve sünek çekirdek |
| Nitrürleme | N | Nitrürler + difüzyon bölgesi | Nispeten küçük deformasyonlarla yüksek sertlik. |
| Nitrokarbürizasyon / nitrokarbürizasyon | N + C | Bileşik katman + difüzyon bölgesi | Aşınmaya, sıkışmaya karşı direnç ve korozyon direncini artırma olasılığı. |
| Karbonitridleme | C + N | C ve N ile zenginleştirilmiş, ardından sertleştirilmiş katman. | Sertleşme sonrası sert tabaka |
Boronizasyon, malzemenin yüzeyinin bor ile difüzyon yoluyla doyurulmasını içeren bir termokimyasal işlem sürecidir. Çelik söz konusu olduğunda, bu durum esas olarak çok sert demir borürlerin oluşmasına yol açar. Fe₂B ve FeB.
Birçok uygulamada en çok tercih edilen katman tek fazlı bir katmandır. Fe₂BBu sayede, önemli miktarda FeB içeren bir katmana kıyasla daha az kırılganlıkla çok yüksek aşınma direnci sağlanır.
Sondajın en önemli avantajı, elde etme olasılığıdır. son derece yüksek sertlik ve aşındırıcı aşınmaya karşı dirençBu nedenle, bu işlem özellikle şiddetli aşındırıcı koşullar altında çalışan makine parçalarında kullanılır.
Aynı zamanda, borürlerin yüksek sertliği, sınırlı plastisiteleriyle ilişkilidir. Bu nedenle, uygun katman tasarımı, kalınlığı, faz bileşimi ve alt tabaka özelliklerinin kontrol edilmesini gerektirir.
Sondaj, aşağıdakilerle eşdeğer tutulmamalıdır. karbürleme, nitrürleme veya nitrokarbürizasyon. Bu işlemlerin her biri yüzey katmanını şekillendirmek için farklı bir mekanizma kullanır ve farklı işlevsel özellikler elde eder.
Çeliğin ısıl ve termokimyasal işlem yöntemleri
Borlama, çeliğin mikroyapısını ve özelliklerini değiştirmek için kullanılan işlemlerden sadece biridir. İstenen etkiye bağlı olarak, normalleştirme, gerilim giderme, sertleştirme, temperleme vb. işlemlerin yanı sıra karbürleme, nitrürleme ve diğerleri gibi termokimyasal işlemler de kullanılır.
Çelik ısıl işlem yöntemleri
- Çeliğin normalleştirilmesi – Tane inceltmesi ve mikroyapı birleşimi.
- Wyżarzanie odprężające – Artık gerilimlerin azaltılması.
- Çeliğin yumuşaması – sertliği azaltır ve daha ileri işlemlere karşı duyarlılığı artırır.
- Tam tavlama – östenitleştirme ve yavaş soğutma.
- İzotermal tavlama – Dönüşüm, uygun şekilde seçilmiş bir sıcaklıkta tutularak gerçekleştirilir.
- Küresel tavlama – küreselleştirme – Sementit veya diğer karbürlerin morfolojisinde meydana gelen değişiklik.
- Yeniden kristalleşme tavlaması – Ezilme etkilerinin giderilmesi ve esnekliğin yeniden kazandırılması.
- Homojenleştirici tavlama – Ayrışmayı azaltmak ve malzeme bileşimini homojenleştirmek.
- Sertleştirme ve ısıl işlem – Sertleştirme ve temperleme yoluyla mikroyapıyı ve özellikleri şekillendirme.
- Çeliğin temperlenmesi – Sertleştirme işleminden sonra çelik özelliklerinin kontrollü bir şekilde değiştirilmesi.
- İndüksiyonla sertleştirme – Yüzeyden ısıtma ve hızlı soğutma.
- Alevle sertleştirme – Alevle lokal ısıtma sonrası yüzey sertleşmesi.
- Aşırı doygunluk – Uygun bir termal döngü ile aşırı doymuş katı çözelti elde edilmesi.
- Yaşlanma – Malzeme mukavemetini artıran kontrollü faz ayrışması.
Çeliğin termokimyasal işleme yöntemleri
- Çeliğin nitrürlenmesi – Yüzey tabakasının difüzyon yoluyla azotla zenginleştirilmesi.
- Çelik karbonlama – Yüzeyin difüzyon yoluyla karbonla zenginleştirilmesi.
- Karbonitridleme – Yüzey tabakasının eş zamanlı olarak karbon ve azotla zenginleştirilmesi.
- Nitrokarbürizasyon / nitrokarbürizasyon – Katmanın öncelikle azot ve karbonla zenginleştirilmesi.
- Sondaj – Yüzeyin bor ile difüzyon doygunluğu.
- Difüzyon krom kaplama – Krom tabakasının difüzyon yoluyla zenginleştirilmesi.
- Difüzyon alüminyumlaştırma – Alüminyum tabakasının difüzyon yoluyla zenginleştirilmesi.